مَکُران

14 tim · 

پهره وبلاگ فرهنگی ,هنری وادبی بلوچستان

den 10 november kl. 10:12 · 

مَکُران
سردار بلوچ
مَکُران : نامی به درازای تاریخ بشر ، نامی پایاپای سفر کرده با بشر از ابتدا تا کنون و ابد .

از هرکجا تاریخ بیاد دارد نام مکران در گستره هستی نامی آشنا بوده و مردمان عهد باستان این نام را به عنوان سرزمینی بزرگ و مقتدر و پیشرفته می شناختند ، سرزمینی وسیع که از چین و هند شروع و در قفقاز امتداد تا خلیج ماهیگیران (پارسوا) می رسید و تمام این سرزمین بزرگ را که ایران کنونی بخش کوچکی از آن بوده اولین ابر امپراطوری عهد باستان می دانند ، یکی از سلسله های مشهور مَکُران سلسله کوشانیان یا همان کَشانیهای امروزی بوده است که تقریبأ بیش از 7 یا 8 قرن و برخی از مورخین می گویند بیش از هزار سال سلطنتی با عظمت داشتند ، مَکُران در این دوران در اوج قدرت خویش بوده و مردم آن به حدی از پیشرفت رسیده بودند که یونانیان باستان در صدد کشف علت پیشرفت قوم مکا یا بلوچهای مکران برآمدند ، در کتیبه کشف شده ای که در اواخر قرن نوزدهم توسط کاووشگران یافته شد ، فرمانی از شاه یونان به دانشمندان آنان بوده که دستور داده بود به سرزمین مکران بروید و دریابید چگونه این مردم به این حد از تکنولوژی و پیشرفت رسیده اند.اولین مورخی که از مَکُران یاد کرده است هرودوت مورخ مشهور یونانی است که بارها مطالب زیادی از مکران نوشته است و در مورد تصرف بخشی از مکران توسط داریوش هخامنشی می نویسد برخی متصرفات داریوش از نژادهایی مستقل بوده اند که یکی از آنها مَکُران بوده که خود ملتی مستقل هستند و در آن دوران متحد هخامنشی بودند .

اما نام مَکُران و معنی واژه ای آن چیست ؟ مانند نام بلوچ در این مورد نیز معانی و تفاسیر زیادی بیان کرده اند.

هرودوت(مورخ یونانی 484 تا 425 ق.م )در کتاب سوم تاریخ خود تعداد20 سانتراپی (استان) برای حکومت هخامنشی بر شمرده است که چهاردهمین استان مکا یا مکران است با مردمی غیر آریایی.هرودوت سه قوم غیر ایرانی را ساکن این قسمت می داند که عبارتند از :

1- قوم میکوی که به عقیده فرای مکران از نام آنها گرفته شده است. و به معنی ساحل مکا است.

2- قوم اوتیوئی یا یوتی که به عقیده فرای می تواند نیاکان جوتها باشند که نباید آنها را با لوریان و جتها اشتباه گرفت.

3- پاریکانویی که به نظر فرای نام خویش را به باریز داده است. باریزی که در کتابهای جغرافی دانان مسلمان از آن یاد شده است و هم نام رشته کوهی در کرمان بین بم و جیرفت است.

مکران به معنی باتلاق یا مکران به معنی ماهی خواران نیز گفته شده است.

اما مولانا قاضی عبدالصمد سربازی (ره) در کتاب بلوچ و بلوچستان خود به نقل از معجم البلدان می گوید: مَکُران را بدین وجه تسمیه مَکُران گویند که ، مکران از فرزندان فارک بن سام بن نوح (ع) می باشد* و پس از جدایی زبانها از بابل کوچ و به مکران کنونی آمده اند و این نام را بیاد جد خود مکران گذاشته اند.

بسیاری از سیاحان اروپایی و عرب نیز از مکران به عنوان سرزمینی وسیع و گسترده یاد کرده اند که پادشاهی مستقل داشته اند ، مارکوپولو در سفرنامه خود می گوید : در بندر طیز لنگر انداختیم که بخشی از مکران است و دارای پادشاهی مستقل می باشد و مردمانش مسلمان هستند و تعدادی بت پرست نیز در میان آنان زندگی می کنند .

در زمان خلیفه دوم عمر بن الخطاب نیز از مکران و اوضاع آن سوال کردند و چنین پاسخ دادند که مکران سرزمینی وسیع و بیابانی است که اگر لشکر کم برود بدست جنگجویان شجاع بلوچ درهم خواهد شکست و اگر لشکر زیاد برود از تشنگی و گرسنگی تلف خواهند شد .

ژنرال سایکس در کتاب ده هزار مایل در شرق خود می نویسد من به خود افتخار می کنم که اولین ارپایی هستم همه مکران و بلوچستان را سفر
کرده ام و می توانم بگویم پس از ملکه میتریس ، و کوروش و اسکندر چهارمین نفر هستم که زنده از این مسیر عبور کردم ، وی می گوید کوروش تنها توانست با 8نفر از افرادش جان سالم بدر ببرد و لشکر اسکندر به فرماندهی لین ناتوس در گدروزیا مورد هجوم بلوچها قرار گرفت و نیم آن نابود و بقیه فرار کرده و در جازموریان خود را به اسکندر رساندند .

فردوسی نیز از جنگ سخت شاه مَکُران با کیخسرو شاه خراسان می نویسد ....که این نشانگر این امر است که در دوره پیشدادیان و کیانیان نیز مکران ، مکران بوده و همیشه به عنوان قدرتی جهانی وجود داشته است......