مسیحیان عراقی موطن دو هزار ساله خود را ترک می‌کنند

مسیحیان از دوهزار سال پیش تا کنون در ناحیه‌ای که عراق امروزی را تشکیل می‌دهد، اسکان داشته‌اند و جای پای نیاکان آنها را می‌توان در بین‌النهرین باستانی و سرزمین‌های اطراف آن جست.

تاریخ مسیحیت در این بخش از دنیا، طولانی و پیچیده است.

قبل از جنگ اول خلیج فارس بین عراق و کویت در سال ۱۹۹۱، تعداد مسیحیان عراق به حدود یک میلیون نفر می‌رسید. در زمان اشغال عراق توسط ایالات متحده این تعداد به حدود ۸۰۰ هزار نفر تقلیل پیدا کرد.

گمان می‌رود که از آن زمان تاکنون نیز این تعداد به شدت کاهش پیدا کرده باشد.

در زمان زمامداری صدام حسین بود که بعضی از مسیحیان توانستند در عراق که دین غالب آن اسلام است، به سمت‌های عالی دست پیدا کنند که مثال بارز آن طارق عزیز معاون نخست وزیر بود. در آن زمان همچنین خشونت‌های ضد مسیحی توسط رژیم بعثی مهار شد.

اما این روند پس از سرنگونی صدام و اشغال عراق توسط ایالات متحده تغییر یافت.

حملات به مسیحیان

حملات مکرر به اهداف مسیحی در موصل، بغداد و سایر نقاط در سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵، مشکلات امنیتی بیشتری را برای مسیحیان ایجاد کرد.

باور عمومی بر این است که تعداد بیشتری از مسیحیان در مقایسه با سایر مردم، کشور را ترک کرده‌اند، ‌مسیحیانی که گاهی توسط افراط‌گرایان به همکاری با نیروهای "صلیبی" آمریکا متهم می‌شوند.

روحانیون و سایر اعضای جامعه مسیحی که همچنان در عراق مانده‌اند، مکررا به آدم ربایی توسط برخی از گروه‌های افراطی مسلمان تهدید می‌شوند و به همین میزان نیز مورد حمله قرار می‌گیرند.

در ماه مارس ۲۰۱۰ صدها مسیحی عراقی در شهری واقع در نزدیکی موصل و بغداد دست به تظاهرات زده و از دولت خواستار مقابله با این کشتارهای پراکنده شدند.

علاوه بر این، کشته شدن هشت مسیحی باعث شد تا پاپ بندیکت شانزدهم، رهبر کاتولیک‌های جهان از مقامات عراقی تقاضا کند به این موضوع رسیدگی کرده و از اقلیت‌های مذهبی آسیب‌پذیر عراق محافظت کنند.

دوسال قبل، پولس فرج رحو، اسقف اعظم کلیسای کلدانی کاتولیک موصل ربوده شد و به قتل رسید.

شهر انجیلی

در پی جنگ اول خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ و تحریم‌های اعمال شده، بسیاری از مسیحیان عراق که برای دهه‌های متمادی در آرامشی نسبی در کنار همسایگان مسلمان خویش زندگی می کردند، این کشور را ترک کرده و به اقوام خویش در غرب ملحق شدند.

دولت سکولار صدام حسین آنگونه که کردها و شیعیان را مورد آزار قرار می داد، با مسیحیان چنین رفتار نمی کرد، با این حال برخی از جوامع مسیحی این کشور، هدف برنامه‌های "تغییر محل سکنی" قرار گرفتند.

در مورد مسیحیان این تغییر محل بیشتر در نواحی نفت‌خیز انجام شد، دولت تلاش داشت اعراب سنی را در نزدیکی میدان‌های استراتژیک نفتی جای دهد.

مسیحیان بیشتر در بغداد، پایتخت عراق و شهرهای شمالی این کشور نظیر کرکوک، اربیل و موصل زندگی می‌کنند، این شهرها مناطقی هستند که زمانی ابرشهرهای بازرگانی بین‌النهرین بوده که در انجیل از آن با نام "نینوا" یاد شده است.

بیشتر مسیحیان عراقی کلدانی هستند، عضو کلیسای شرق کاتولیک ‌که مستقل از کلیسای کاتولیک رم است اما پاپ را به عنوان رهبر کاتولیک‌های جهان به رسمیت می‌شناسد.

کلدانی‌ها مردمی هستند که سابقه تاریخی طولانی دارند‌، برخی از آنان هنوز به زبان "آرامی" صحبت می‌کنند، زبانی که مسیح با آن صحبت می‌کرد.

جوامع مسیحی عراق

دیگر جمعیت قابل توجه مسیحیان عراق را آشوری‌ها تشکیل می‌دهند که بازماندگان امپراطوریهای باستانی آشور و بابل اند.

بعد از سقوط امپراطوری آنها در قرن‌های ششم و هفتم قبل از میلاد، ‌آشوری ها در سراسر خاورمیانه پراکنده شدند.

در قرن اول میلادی آنها به مسیحیت گرویدند و این باور وجود دارد که کلیسای باستانی آنها قدیمی‌ترین کلیسای عراق باشد.

آشوری ها عمدتا پیرو کلیسای ارتودوکس سریانی هستند، عده از آنها نیز از کلیساهای کلدانی و فرقه‌های مختلف پروتستان پیروی می‌کنند.

در پی استقلال عراق در سال ۱۹۳۲، ‌ارتش عراق در تلافی همکاری آشوری‌ها با بریتانیا به عنوان ‌قدرت استعماری سابق، دست به کشتار گسترده آنها زد.

روستاهای آنها نابود شد و کلیساها و دیرهای آنها از هم پاشید. البته در سالهای اخیر برخی از عبادتگاه‌های آنها بازسازی شده است.

سایر کلیساهای قدیمی عراق شامل کلیسای کاتولیک سریانی، ‌کلیسای ارتدوکس ارمنی و کلیسای کاتولیک ارمنی می شود.

پیروان کلیساهای ارمنی کسانی بودند که پس از کشتارهای ترکیه عثمانی در ابتدای قرن بیستم به عراق پناه آوردند.

به علاوه این ها، گروه‌های کوچکی از کلیسای ارتودکس یونان، کلیسای کاتولیک یونانی، ‌کلیسای انگلستان و کلیسای انجیلی نیز در عراق وجود دارد.

حملات انجام شده به مسیحیان عراق از سال ۲۰۰۳

اوت ۲۰۰۴ - بمب گذاری در ۵ کلیسا منجر به کشته شدن ۱۱ نفر شد

اکتبر ۲۰۰۶- پولس اسکندر، ‌کشیش ارتودوکس در موصل توسط گروهی ربوده شد. با وجود این که وجه مورد تقاضای آنها پرداخته شد، جسد کشیش را در حالی یافتند که سرش از بدنش جدا شده بود و دست و پایش را قطع کرده بودند

ژوئن ۲۰۰۷ - رغید عزیز غنی ، ‌کشیش و دستیار اسقف اعظم پولس فرج رحو که در سال ۲۰۰۸ به قتل رسید، ‌در کلیسای خود به همراه سه تن دیگر با گلوله از پای درآمد

ژانویه ۲۰۰۸ – انفجار بمب در بیرون سه کلیسای کلدانی و آشوری در موصل و دو کلیسا در کرکوک و چهار کلیسا در بغداد

فوریه ۲۰۰۸ – اسقف اعظم کاتولیک کلدانی ،‌پولس فرج رحو ربوده شد و دو هفته بعد جسدش در گوری کم عمق پیدا شد

آوریل ۲۰۰۸ – پدر عادل یوسف، ‌کشیش ارتودکس آشوری توسط گلوله تعدادی آدم‌کش ناشناس جان باخت

فوریه ۲۰۱۰ – حداقل هشت تن مسیحی در سلسله‌ای از بمب‌گذاری‌های پراکنده که طی دوهفته در شهر موصل در شمال عراق انجام شد، جان خود را از دست دادند

BBC